Një etapë e re për kërkimin shkencor në UMT: Evis Plaku përmbyll me sukses doktoraturën në Inteligjencë Artificiale
Universiteti Metropolitan Tirana shënon një moment të rëndësishëm në kërkimin shkencor: Evis Plaku bëhet doktoranti i parë që mbron me sukses disertacionin pranë Shkollës së Doktoraturës në Inteligjencë Artificiale dhe Sisteme Inteligjente, me një kërkim mbi rritjen e autonomisë së robotëve të lëvizshëm në mjedise komplekse.
Robotët nuk janë më thjesht sisteme të programuara për të kryer detyra të përsëritura. Ata po zhvillohen për t'u përshtatur me situata të paparashikuara, për të shmangur pengesat dhe për të lëvizur në mënyrë të sigurt edhe në hapësira ku ndërveprojnë me njerëzit.
Por, sa më shumë rritet autonomia e tyre, aq më të rëndësishme bëhen sfidat që kërkimi shkencor duhet të zgjidhë. Si mund të lëvizë një robot në mënyrë të sigurt dhe efikase në një mjedis kompleks, kur rruga e planifikuar bllokohet dhe rrethanat kërkojnë një vendim të ri?
Pikërisht në këtë sfidë përqendrohet kërkimi i Evis Plakut, i cili shënon një arritje të rëndësishme për Universitetin Metropolitan Tirana dhe një etapë të re për zhvillimin e kërkimit doktoral në fushën e inteligjencës artificiale.
Një disertacion mbi autonominë dhe sigurinë e robotëve të lëvizshëm
Disertacioni i Evis Plakut, me titull “Enhancing Autonomy of Mobile Robots Operating in Complex Environments” (Rritja e autonomisë së robotëve të lëvizshëm që veprojnë në mjedise komplekse), është realizuar nën udhëheqjen shkencore të Prof. Dr. Nikolla Civici, Rektorit të UMT-së.
Enhancing Autonomy of Mobile Robots Operating in Complex Environments
Rritja e autonomisë së robotëve të lëvizshëm që veprojnë në mjedise komplekse.
Kërkimi trajton një prej sfidave kryesore të robotikës moderne: zhvillimin e algoritmeve që u mundësojnë robotëve të lëvizin në mënyrë të sigurt dhe efikase në mjedise komplekse, duke ruajtur distancën nga pengesat, duke identifikuar rrugë drejt zonave të sigurta dhe duke gjetur alternativa kur itinerari i planifikuar nuk mund të ndiqet.
Për këtë qëllim, disertacioni propozon një arkitekturë algoritmike planifikimi me dy faza. Fillimisht, ndërtohet një model matematikor i hapësirës, i cili përfshin distancat nga pengesat, zonat e sigurisë dhe rrugët alternative. Më pas, roboti e përdor këtë model për të gjeneruar lëvizje që respektojnë kufizimet e tij fizike.
Duke i trajtuar këto kërkesa në një kuadër të përbashkët, qasja e propozuar synon të ofrojë zgjidhje më të sigurta dhe më të shpejta se metodat ekzistuese. Kështu, kërkimi kontribuon në zhvillimin e sistemeve robotike që mund të reagojnë me më shumë autonomi dhe besueshmëri ndaj situatave të paparashikuara.
Nga kërkimi shkencor te zbatimet në botën reale
Rëndësia e këtij kërkimi qëndron jo vetëm në aspektin teorik dhe algoritmik, por edhe në potencialin e tij për zbatim në fusha të ndryshme. Robotët autonomë mund të ndihmojnë në përmirësimin e proceseve logjistike, në transportin dhe shpërndarjen autonome, në bujqësi dhe gjatë operacioneve të shpëtimit, ku aftësia për të lëvizur në mënyrë të sigurt dhe për t'u përshtatur me pengesat mund të jetë thelbësore.
Rezultatet e kërkimit të Evis Plakut janë publikuar në revista dhe konferenca shkencore ndërkombëtare, duke dëshmuar përkushtimin ndaj kërkimit dhe kontributin në një fushë që po fiton gjithnjë e më shumë rëndësi në zhvillimin teknologjik.
Sepse vlera e shkencës nuk qëndron vetëm te njohuritë që prodhon, por edhe te aftësia për t'i shndërruar ato në zgjidhje konkrete për sfidat e së tashmes dhe të së ardhmes.
Vlerësimi për disertacionin
Mbrojtja e disertacionit u përmbyll me sukses dhe me vlerësimin maksimal nga një juri e përbërë nga profesorë të institucioneve akademike ndërkombëtare dhe të Universitetit Metropolitan Tirana.
Juria u kryesua nga Prof. Silviu-Iulian Niculescu, profesor dhe drejtor kërkimi në CNRS, pranë L2S, CNRS, CentraleSupélec dhe Université Paris-Saclay në Francë.
Në përbërje të saj ishin Prof. Hugues Mounier nga Université Paris-Saclay, Francë, Prof. Luca De Cicco nga Politecnico di Bari, Itali, si dhe Prof. Lekë Pepkolaj dhe Prof. Aranit Shkurti nga Universiteti Metropolitan Tirana, Shqipëri.
Përbërja e jurisë, me ekspertizë akademike nga Franca, Italia dhe Shqipëria, i dha mbrojtjes një dimension ndërkombëtar, duke vendosur në qendër vlerësimin shkencor të punës së realizuar.
Zhvillimi i kërkimit doktoral dhe standardet akademike në UMT
Mbrojtja e disertacionit të parë në Shkollën e Doktoraturës në Inteligjencë Artificiale dhe Sisteme Inteligjente përfaqëson një moment të rëndësishëm edhe për rrugëtimin akademik të Universitetit Metropolitan Tirana.
Nën drejtimin e Prof. Dr. Arben Çelës, Shkolla e Doktoraturës i kushton vëmendje përmirësimit të vazhdueshëm të procesit akademik, vendosjes së standardeve dhe ruajtjes së cilësisë në formimin kërkimor. Këto parime janë thelbësore për ndërtimin e një mjedisi universitar ku kërkimi mbështetet në rigorozitet shkencor, mendim kritik dhe prodhimin e njohurive me vlerë.
Në një fushë si inteligjenca artificiale, ku zhvillimet teknologjike dhe shkencore ecin me ritme të shpejta, formimi i studiuesve të rinj dhe krijimi i mundësive për kërkim cilësor janë pjesë e rëndësishme e misionit akademik të universitetit.
Përtej suksesit individual, kjo arritje shënon një pikënisje për studiuesit që do të vijnë dhe një etapë të re për kërkimin doktoral në UMT.
Sepse çdo rrugëtim i ri akademik ndërtohet mbi punën e atyre që guxojnë të eksplorojnë, të bëjnë pyetje të reja dhe të zgjerojnë kufijtë e dijes.
Kjo arritje shënon një etapë të rëndësishme për UMT-në, duke përforcuar angazhimin e universitetit për zhvillimin e kërkimit shkencor, formimin e studiuesve të rinj dhe krijimin e zgjidhjeve inovative me ndikim në botën reale.
