Prof. Dr. Pranvera Lazo
Lektor
Fakulteti i Inxhinierisë dhe Arkitekturës
✉ p.lazo@umt.edu.al
Prof. Dr. Pranvera Lazo është shkencëtare në fushën e Kimisë Analitike dhe Mjedisore, si dhe të analizës së të dhënave. Që nga fundi i vitit 2025, ajo është Profesoreshë në Universitetin Metropolitan të Tiranës, pas një karriere 27-vjeçare si pedagoge dhe studiuese në Universitetin e Tiranës. Veprimtaria e saj kërkimore përfshin më shumë se pesë dekada analizash dhe interpretimesh gjeokimike e mjedisore, me mbi 140 punime shkencore, libra, kapituj librash dhe raporte. Publikimet e saj më të cituara përqendrohen në vlerësimin e depozitimit atmosferik të elementeve potencialisht toksike, me një punë të gjerë në fushën e cilësisë së ajrit. Ajo është folëse kryesore dhe paneliste e rregullt në simpoziume rajonale dhe globale mbi mjedisin. Në fillim të vitit 2025, ajo organizoi në Tiranë takimin e 38-të të Grupit të Punës (Task Force) të ICP Vegetation, i cili mblodhi së bashku shkencëtarë nga SHBA-ja, Kanadaja, Evropa dhe Asia për të trajtuar çështjet e ozonit, metaleve, azotit dhe gjurmëve të mikroplastikës në depozitimet atmosferike, si dhe ndikimin e tyre te vegjetacioni. Ajo është e përfshirë në mënyrë aktive në rrjete ndërkufitare dhe në kërkime kombëtare.
Fushat Kryesore të Kërkimit
- Biomonitorimi me anë të myshqeve dhe Cilësia e Ajrit: Pionere e biomonitorimit afatgjatë me anë të myshqeve në Shqipëri, duke vlerësuar modelet hapësinore dhe trendet kohore të elementeve potencialisht toksike të depozituara nga atmosfera gjatë një periudhe mbi 18-vjeçare.
- Analiza Gjeokimike dhe e Tokës: Vlerëson ndotjen e shtresës sipërfaqësore të tokës, duke dalluar burimet natyrore nga ato antropogjene.
- Monitorimi i Ajrit, Ujit dhe Tokës: Vlerëson përqendrimet e metaleve toksike në mostra të ndryshme mjedisore. Bashkëpunimi dhe Lidershipi Ndërkombëtar
- Projekti ICP Vegetation: Prof. Lazo është koordinatorja zyrtare kombëtare dhe studiuesja kryesore për Shqipërinë në kuadër të Programit Ndërkombëtar Bashkëpunues për Efektet e Ndotjes së Ajrit mbi Bimësinë Natyrore dhe Kulturat Bujqësore (ICP Vegetation), i cili funksionon nën ombrellën e Konventës së OKB-së UNECE LRTAP.
- Inovacione Analitike: Kombinon instrumentacionin e avancuar (ICP-AES, ICP-MS, AAS) me metoda të përpunimit të të dhënave (kemometria, grupimi statistikor multivariat) dhe hartografinë GIS për të gjurmuar gjurmët rajonale të ndotjes.
• UN-ECE LRTAP/ICP Vegetation: Një kornizë e përhershme që financon mbledhjen shumëvjeçare të mostrave (në rrjet monitorimi) të myshqeve dhe bimëve vaskulare në të gjithë Shqipërinë.
• Aksioni COST CA18130: Përfaqësuese në komitetin drejtues për Shqipërinë në kuadër të kësaj kornize të BE-së, e cila financon krijimin e rrjeteve, kalibrimin e ndërsjellë laboratorik dhe standardizimin e metodave të spektrometrisë me rreze X (p.sh., TXRF) në të gjithë Evropën.
- Korrik 1978 Diplomë Universitare Unviersiteti Nankai, Instituti i Kimise Tianjin, Kine Kimi Inorganike (Kimia e Elementeve te Rralle)
- Studime Pas-Universitare: Student i Lartë i Avancuar (Shtator 1992 – Korrik 1993) NANKAI UNIVERSITY, Institute of Chemistry, Department of Analytical Chemistry, Tianjin, China.
- Titulli Shkencor: Dr (01.09.1993-10.07.1996) – NANKAI UNIVERSITY, Institute of Chemistry, Department of Analytical Chemistry, Tianjin, China.
- Titull: Kandidat i Shkencave (01.09.1988-10.02.1992); Universiteti i Tirane, Faculteti I Shkencave te Natures
- Tituj Akademike: Profesor I Asociuar: 11.09.2000;
Profesor: 29.03.2007
1. Lazo P, Bekteshi L, Kane Shehu S, Qarri F (2026) Biomonitoring trace metal deposition with Ligustrum Lucidum: Albanian fire incidents. Journal of Environmental Quality. 55.e70243.
https://doi.org/10.1002/jeq2.70243
2. Hamiti X, Shallari G, Pupuleku B, Yücel A, Çelìk S, Sulejmani E, Lazo P (2025) Phenolic Profiling of Albanian Honeys by LC–MS/MS: Gallic Acid as a Predictive Marker of Antioxidant Potential. Molecules. 30(20):4037. https://doi.org/10.3390/molecules30204037
1. P. Lazo, L. Bekteshi, S. Shehu (Kane), F. Qarri (2025) The impact of toxic elements on the quality of surface soil in Albania. Environ Monit Assess (2025) 197:652. https://doi.org/10.1007/s10661-025-14073-8
2. V. Gjeci, S. Shehu Kane, P. Lazo, A. Paparisto, K. Keci (2025) Assessment of water quality of Erzeni-Ishmi basin, Albania. Chemistry and Ecology. 4(10).1-20. doi:11.1080/02757540.2025.2529928
3. V. Gjeci, O. Cakaj, F. Qarri, K. Xhaxhiu, A. Lame, P. Lazo (2025) Preliminary study on FTIR analysis of microplastics in water samples of Erzeni River mouth, Adriatic Sea—Albania. Romanian J. Ecol. & Environ. Chem. 7(1).32-41. https://doi.org/10.21698/rjeec.2025.103
4. V. Gjeci, Xh. Hamiti, F. Qarri, P. Lazo Water quality of Shkumbini River, Albania, evaluated by physical-chemical parameters and nutrient content. Zastita Materijala. Vol. 65. https://doi.org/10.62638/ZasMat1270
5. A. Mitre, M. Janaq, B. Laze, P. Lazo, M. Nezha, I. Toska, Sh. Ceci, O. Laknori, L. Shundi (2025) Study of SARS COVID Infection in the Albanian Population through Molecular Tchnique. IJEES. 15(2):15-324. DOI: https://doi.org/10.31407/ijees15.238
6. Lazo P, Shehu Kane S, Qarri F, Allajbeu S, Bekteshi L (2024) 15 Years of Moss Biomonitoring for Air Quality Assessment in Albania. Aerosol Air Qual. Res. 24, 240011. https://doi.org/10.4209/aaqr.240011
7. Lazo P, Špirić Z, Stafilov T, Qarri F, Bekteshi L, Barandovski L, Šajn R, Bačeva Andonovska K, Vučković I (2024): Regional air quality study by assessing trace metal atmospheric deposition, Journal of Environmental Science and Health, Part A, DOI: 10.1080/10934529.2024.2315921
8. Kane S, Bekteshi L, Allajbeu S, Lazo P (2024) Moss biomonitoring of air quality linked with trace metals pollution around a metallurgical complex in Elbasan, Albania. Air Qual Atmos Health. https://doi.org/10.1007/s11869-024-01562-x
9. Marku E; Tahiraj J; Lazo P; Drushku S; Qarri F; Nuro A; Myrtaj B (2024) Application of a multiparameter sonde for real-time monitoring of seawater quality in Durrës Bay in Albania. AQUA – Water Infrastructure, Ecosystems and Society. (2):322–337. https://doi.org/10.2166/aqua.2024.327
10. Urošević, M.A., Lazo, P., Stafilov, T. et al. (2023) Active biomonitoring of potentially toxic elements in urban air by two distinct moss species and two analytical techniques: a pan-Southeastern European study. Air Qual Atmos Health 16, 595–612 (2023). https://doi.org/10.1007/s11869-022-01291-z
Books: The Evaluation of Air Quality in Albania by Moss Biomonitoring and Metals Atmospheric Deposition, Authors: Lazo, P., Qarri, F., Allajbeu, S., Kane, S., Bekteshi, L., Frontasyeva, M., Stafilov, T., 2021. ISBN 978-3-030-62355-5, SpringerBriefs in Environmental Science, Springer Nature Publishing.
Book Chapter: Spatial Series and Multivariate Analysis in Assessing the Essential (Cu and Zn) and Toxic (As, Cd, Cr, Co, Hg, Ni and Pb) Metals Linked with Health Risk and Ecological Effects of Atmospheric Deposition by Using Bryophyte Moss as Bioindicator. Sh. Allajbeu, L. Bekteshi, Pranvera Lazo, F. Qarri, T. Stafilov. Pages 33-74. Included in: Contaminant Levels and Ecological Effects. Understanding and Predicting with Chemometric Methods. Editors: Biljana Balabanova and Trajče Stafilov. 2021. Part of the Emerging Contaminants and Associated Treatment Technologies book series (ECAT). Springer Nature Publishing.
Monography: Assessment of surface water quality of Shkumbini River, Albania, 2020. by E. Keci (Author), A. Nuro (Author), P Lazo (Author). ISBN-10 : 6200532087, ISBN-13 : 978-6200532084: LAP LAMBERT Academic Publishing